Geleceğe varmak için yol alan birisine; bugün, geleceğin ta kendisi olduğunu anlatamazsınız. Ozan Deniz Sarıtop

21 Ekim 2015 Çarşamba

Geleceğe varmak için yol alan birisine;  bugün,  geleceğin ta kendisi  olduğunu anlatamazsınız. Ozan Deniz Sarıtop

yorum | | Devamı...

Hiçbir uzaklık; ne sana duyduğum nefretin yalancısı, ne içimde hâlâ kor bir ateş gibi yanan bu hazin aşk'ın yabancısı. Ozan Deniz Sarıtop

7 Mart 2015 Cumartesi

Hiçbir uzaklık;
ne sana duyduğum nefretin yalancısı,
ne  içimde hâlâ kor bir ateş gibi yanan
bu hazin aşk'ın yabancısı...

Ozan Deniz Sarıtop

yorum | | Devamı...

Adsız Bir Güzel - Abdulla Goran

Adsız Bir Güzel

Ey kestane saçlı kız ve ışıltılı bakışlı,
ey kızıl dudaklı ve gül yanaklı!

Durgunsun fısıldayan sesinle,
teninden hiç ayrılmayacak ayvacık tüylerinle...

Uysal ve şirin çiçeklisin sen, ey sevgili,
gelinlikten daha güzeldir bana herhangi bir giysi.

Doğrudur kaçamak baktığım, yolcu olduğum,
fakat şimdi güzelliğinle dağlandı ruhum,

yalnız şimdi değil, sanki haylidir ruhumdasın,
ellerinle yaralarımı sağaltmaktasın.

Ey kestane renkli ışıltı, bulunur mu
daha güzel kızlar, baharın bahçesinde gül kokulu,

bıraksınlar görkemle yeşil tepelerden renklerini,
sonra olsun adları sultan çiçekleri.

Böğürtlen çalısının gölgesinde koparmak istedi
ruhum solmuş bir menekşeyi.

Ruhum için verir gök ışığı
saf ve hoş bir duygu olan sabah yıldızını.

Vurulan tellerden yükselir binbir ezgi,
çok sessizdir bana ulaşan en şirini.

Dipde titreyek ışıldayan inci gibidir orada kayalar
ve çakıltaşları, ayışığı altında berrak bir pınar

daha güzeldir bence sonsuz denizden
hiddetli dalgalarını köpürdeten.

Ey kestane saçlı kız ve ışıltılı bakışlı,
ey kızıl dudaklı ve gül yanaklı!

Bir yolcuyum ben, bir gezginim,
fakat bilir misin nedir işim gücüm, nedir derdim?

Zihnimde bir resim, renkleri ender bulunur,
heyhat ki bu güzelliğin adı yoktur.

Abdulla Goran

yorum | | Devamı...

Bir eylemin bir gerçeği olabilirsiniz ama asla bir eylemi bir devrime dönüştürebilecek bilgiye sahip değilsiniz. Ozan Deniz Sarıtop

4 Mart 2015 Çarşamba

Bir eylemin bir gerçeği olabilirsiniz ama asla bir eylemi bir devrime dönüştürebilecek bilgiye sahip değilsiniz. Ozan Deniz Sarıtop

yorum | | Devamı...

Susuzluk - Refik Sebir

2 Şubat 2015 Pazartesi

Susuzluk

Sabahın içine doğru uzanıyor
Gölgesi
Uzuyor eğlencelere doğru
Küllenmiş toprağı karıştırıyor
Kız hâlâ susuz
Gölgesi
Gezgin bir yağmur bulutu
Sis kaplamış bir toprak
Közleşmiş utanç
Gündoğumunun içine doğru uzanıyor
Ufku ölçüyor yükseklikle
Ve gölgesi
Yalnızlık gibi, toprağı topluyor zirvesinde...
Hep susuz...
Yalnızlığın o kumandanı
Hep susuz...
(Ne vakit ağlasa aydınlık)
Hep susuz.
Sabahın içine doğru uzanıyor
(Ne vakit bıraksa yerini köz)
Kız hâlâ susuz!
Hep susuz!
Hep
Paçavra!

Refîk Sebir

yorum | | Devamı...

Düşler - Nazand Begikhani

Düşler

İzlemek isterdim düşlerimin ayak izlerinde
düşlerimden çerçevelemek için bu günümü
sözcüklerimi dikmek için
onların toprağına
düş-yıldızlarından bir kolye takmaya
bir bağlantı kurmak için ayla
ve uçmak için mavi boşlukta

Geçmiş tırmalanmış yumruklarıyla
bugün onun budalaca gaddarlığıyla
gelecek onun kuşkuları ve gizemleriyle
onlar nereye götürürler beni?
Bir paslanmanın zamanına!

Yaşamsüresi, Arzu, Taş
Herşeyin belirlenmiş kendi boşluğu var
herşeyin kendi rengi ve donukluğu var

herşeyin düşlerden başka
belirtisiz, akıl ermez, ebedi
İşitiyormusun düşlerinin ayak izlerini?
İşitiyormusun nefesinin mırıltılarını?
Onlar yanında yürüyorlar senin,
bitişik yatıyorlar sana,
herzaman hamile bırakılmışlardır senin içinde
beklenmedik sevincin tohumlarıyla
İzlemek isterdim düşlerimin ayak izlerinde

Ayrıntılarıyla planladığım bir boşlukta
Cennetin bahçesinden bir elma yediğim düşlerde
Dönüştüğüm bir meleğe
Tanrıyı ve yılanı barıştırdığım
düşlerimde
günahlarını arıttığım Havva’nın
ve geri döndürdüğüm Adem’i cennete

Bir serap olurum ben düşlerimde
elinden tutarım yağmuru
ve serbest bırakırım çölün üstünde
düşlerde
sabah çiyi olurum ışıldayan kumun kirpiklerinin üzerinde

Ruhuma yaklaşırım düşlerde
ışıktan bir çağlayan olurum
çaprazlarım uzak mesafeleri
ve bir şiirden sözcükler oyarım Judea’nın kayalarına

İzlemek isterdim düşlerimin ayak izlerini
sözcüklere dönüştürmek kendimi
gizlice kendimi koymak şiirin içersine
Bak, takıyorum sözcüklerden kolyemi

Sözcüklerden geri çalarım kendime gizlice düşlerde.

Nazand Begikhani

yorum | | Devamı...

100 soruda Kürt Edebiyatı ve Tarihi

23 Ocak 2015 Cuma

100 soruda Kürt Edebiyatı ve Tarihi
Kürt Tarihi Bilgi Paylasimi
NEDEN TARIH: Biliyorsunuz “yarının anahtarı bu günün içindedir. Bugünün anahtarı da dünün içindedir” Geçmişini bilmeyen toplumlar yarınlarını doğru inşa edemezler. Onun için tarihimizi öğrenmeliyiz!...

Eğer nereden gelindigi bilinmiyorsa, nereye gidildigi de bilinmez” Afrika atasözü


Sorular

Soru 1-Kürt alfabesi kaç harften olusur?
Yanit 1- Kürt alfabesi 31 harften olusur

Soru-2 Kürt alfabesindeki seslerden kaçi ünlü kaçi ünsüzdür?
Yanit 2- Kürt alfabesinde31 sesten 8'i ünlü, 23'ü de ünsüzdür. Ünlüler a, e, ê, i, î, o, u, û'dir.

Soru 3-Kürt dili hangi dil grubuna girer?
Yanit 3- Kürtçe Hint-Avrupa Dil grubuna girer.

Soru 4- Kürt Latin alfabesini kim yazmistir?
Yanit 4-Mir Celadet Ali Bedirxan

Soru 5- 12 Nisan 1898 yilinda Misir’da yayinlanan ilk Kürt gazetesinin adi nedir?
Yanit 5 Kurdistan’dir

Soru 6- 1960 yilindan önce yayinlanan Kürt gazete ve dergileri hangileridir?
Yanit 6- Kurdistan, Kürt teavun ve terraki gazetesi, Jîyan,Jîn,Yekbûn, Roji Kurd, Hawar, Ronahi, Roja Nû

Soru 7- Sümerce KUR kelimesinden gelen KÜRTlerin bilinen adlari nelerdir?
Yanit 7- Kurti, Karda, Karduk, Gord, Kord, Cardakes, Cyrtii,gortai,gurd,kadu,akrad

Soru 8-Kürtlerin bilinen ilk atalari kimlerdir?
Yanit 8- Subaru, Kurti, Guti, Lulu, Kusi, Kassit, Mitanni, Med, Mannai, Urartu, Karduk, Cyrtii, Gord, Kord, Kardakes v.s bilinen Kürt atalaridir.

9.soru: Kürdistan bölgesine eskiden (kanunî sultan süleymandan önce) ne denirdi.
Yanit 9- Mezopotamya denir.

Soru 1o- Kürt edebiyatinin ilk yazili örnegini Îran’da Arap harfleriyle Kürtçe yazan kimdir?
Yanit 10- Hemadani Baba Tahir’dir.(935-1010)

1.soru: 1400 _1700 yillari arasinda Kurmanci lehceleriyle yazan baslica sair ve düsünürler kimlerdir?
Yanit 1- Elîyê Herîrî (1425-1495), Feqîyê Teyran (1590-1660), Melayê Cizîrî (1570-1640) ve Ehmedê Xanî (1650-1707)'dir.

Soru 2- Ehmedê Xani’nin yazdigi ünlü eserin adi nedir?
Yanit 2- Mem û Zîn’dir.

3.soru: M.Ö 401 yillinda „Onbinlerin dönüsü“adli eserinde Karduklardan bahseden yunanli tarihci kimdir?
Yanit 3- Ksenefon’dur.


Soru 4- Fransa krali 1.Fransuvaya yazdigi mektupta ilk kez Kurdistan kelimesini kullanan Osmanli padisahi kimdir?
Yanit 4- Kanûni Sultan Süeyman’dir.

Soru 5- Ey Kürt Halkı!
İttifakta kuvvet, ittihatta hayat, kardeşlikte saadet, hükümette saadet vardır.Bu söz hangi Kürt büyügüne aittir?
Yanit 5- Bediüzzaman Said-i Kurdi’ye aittir.


Soru 6- Kurdistan hangi antlasma ile Osmanlilar ile Safevi devletleri arasinda ikiye bölündü?
Yanit 6- Kasr-i Sirin Antlasmasi

Soru 7- Kürt Beyliklerinin özerkliğini kabul etmek zorunda kalan Osmanli hükümdari kimdir?
Yanit 7-Yavuz Sultan Selim’dir.

Soru 8- M.Ö 330 yilinda bilinen ilk kürtce siiri kim yazmistir?
Yanit 8- ilk kürtce siir BARABOZ tarafindan yazilmistir.

Soru 9- Kürtlerin ilk tiyatro oyununun adi nedir?
Yanit 9-Memê Alan’dir. 1918 yilinda Ebdurrehim Rehmi yazmistir.

Soru 10- ilk kürtce piyes Bîrina Res i kim yazdi?
Yanit 10- 1959 yilinda Musa Anter yazdi.

Soru 1- 1969 yilinda Ankara’da kurulan ilk kürt ulusal gençlik örgütü DDKO nun açilimi nedir?
Yanit 1- Devrimci Dogu Kültür Ocaklari

Soru 2-Lenin döneminde Nahcivan Karadag Azerbeycan ve Ermenistanla çevrili otonom kürt bölgesinin adi neydi?
Yanit 2- Kurdistana Sor (kizil Kurdistan)du.

Soru 3- 1921 yilinda Ermenistan Kürtleri tarafindan çikarilan gazetenin adi nedir?
Yanit 3- Rêya Teze gazetesidir.

Soru 4- Türkiye’de Kürt karekterlere yer veren ilk Yilmaz Güney filminin adi nedir?
Yanit 4- Seyithan filmidir (1968 yilinda cevrildi)

Soru 5- İlk kürt televizyonu MED kaç yilinda kuruldu?
Yanit 5- MED tv. 1995 yilinda kuruldu.

Soru 6- 22 Ocak 1946 yilinda iran kürdistaninda kurulan Kürt Cumhuriyeti’nin adi nedir?
Yanit 6- Mehabad Kürt Cumhuriyeti’dir.

Soru 7-Mehabat Kürt Cumhuriyetinin kurucusu kimdir?
Yanit 7- Qazi Muhammeddir.

Soru 8- Kürt milli marsi EY REQİP i kim yazmistir?
Yanit 8- Hukukcu ve sair DÎLDAR yazmistir.

Soru 9- Îç Anadolu Kürtleri hangi yüzyilda Osmanlilar tarafindan bu bölgeye sürgün edildi ?
Yanit 9- Kürtler 16.yüzyilda iç bölgelere sürgün edildiler.

Soru 10- îrak kurdistaninda hükümetini kurup 1923 te İngiliz ve Türklerin anlasmalari sonucu devrilen Kürt kahramani kimdir?
Yanit 10- $êx Mehmud Berzenci’dir.


1- 1921 yilinda dogu Kurdistan’da(iran) isyan çikarip Türkiye ve iranin isbirligi ile isyani bastirilan $îkakî a$iretinin lideri kimdir?
Yanit 1-Smail axa SIMKO’dur.

Soru 2- 6 mart 1920 Sivas Erzincan ve Dersim’i de kapsayan Ali$êr önderligindeki Kürt isyaninin adi nedir ?
Yanit 2- KOÇGÎRÎ isyanidir.

Soru 3-Kurdistan’nin resmen 4 parçaya bölünmü$lügü hangi anla$ma ile kesinle$ti ?
Yanit 3- LOZAN payla$im anla$masi.

Soru 4- 17 aralik 1959 yilinda gözaltina alinip Sivastaki kampta tutulan Kürt aydinlarinin davasinin adi nedir?
Yanit 4- 49 lar davasi olarak tarihe gecti.

Soru 5- 49 lar davasinda adi geçen kürt aydinlarindan bazilari kimlerdi ?
Yanit 5-Musa Anter-Naci Kutlay-Sait Kırmızıtoprak, Şerafettin Elçi, Kemal Burkay,Nurettin Yilmaz,Ziya $erefhanoglu,Yasar Kaya-Emin Kotan

Soru 6- 49 lar davasinda gözaltindaki hücrede ölü bulunan kürt aydini kimdi?
Yanit 6- Ankara Hukuk Fakültesi öğrencisi Mardinli Mehmet Emin Batu’ydu.

Soru 7- 2 mart 1994 de tutuklanan kürt milletvekilleri kimlerdi?
Yanit 7-Leyla Zana, Orhan Doğan, Hatip Dicle ve Selim Sadak, 9 Haziran 2004′te serbest birakildilar.

Soru 8- 21 Mart 1992′de Cizre ve Şırnak’ta yapilan Newroz kutlamalarinda kaç kisi ödürüldü?
Yanit 8-biri gazeteci İzzet Kezer (Sabah Gazetesi) olmak üzere 57 kişi taranmak kaydiyla yaşamini yitirdi.

Soru 9- 1607 de 26bin insaninin kafasi kesildigi için Lüban’a göç eden kürt asireti hangisidir ?
Yanit 9- CANBOLATlardir.

Soru 10- 1882 yılında Varto-Gimgim’de dogan 14 nisan 1925 te kur$una dizilen AZADÎ örgütü lideri kimdir ?
Yanit-10- Cibîranli Albay Halid Bey’dir.


Soru 1-16 Ocak 1919′da Paris’teki SEVR antlasmasinaOsmanlı delegesi olarak katilip sonra Kürtlerin ve Kürdistan’ın temsilcisi sıfatıyla katıldığını deklere eden kimdir?
Yanit 1- $erif Pa$a (1865-1951)

Soru 2- 13 temmuz 1989 yilinda iran tarafindan Viyana da öldürülen KDP-iran g.sekreteri kimdir?
Yanıt 2- Dr.Abdrrahman Qasimilo’dur.

Soru 3-Yazar ve şair olarak da bilinen hukukçu Urfa da 1966 da suikastle öldürülen kürt aydini kimdir ?
Yanit 3- Edip Bucak tir.

Soru 4- Elazig’li,Asil adi Yusuf Ziya olup Paris Kürt Enstitüsünün kurucularindan ve ömrünü kürtlüge adayan aydinimiz kimdir ?
Yanit 4- Dr.Nureddin ZAZA dir.

Soru 5-DDKO nun ilk baskani 1984 te Amed zindaninda i$kence sonucu öldürülen kürt aydini kimdir ?
Yanit 5- NECO yani Necmettin Büyükkaya dir.

Soru 6- Tû-Mirina Kaleki Rind-Siya Evinê romanlarinin yazari 2007 de kaybettigimiz Kürt yazari kimdir ?
Yanit 6- Mehmet UZUN dur.

Soru 7- 16 yasinda pesmerge olup general rütbesine laik 3 devletle savasan KDP-irak g.sekreteri efsanevi kürt lideri kimdir ?
Yanit 7-Molla Mustafa BERZANÎ dir.

Soru 8- Molla M.Berzani ile kazanilan otonomi hakki ne zaman irak tarafindan kabul edidi ?
Yanit 8- 1970 yilinda.

Soru 9- Aslen Siverekli ünlü sinema oyuncusu ve yönetmeni Fransa da sürgünde iken 1984 te kaybettigiz kürt sanatçi kimdir ?
Yanit 9- Yilmaz Güney dir.

Soru 10- Agri isyaninin lideri kimdir ?
Yanit 10- Ihsan Nuri Pa$a dir.


Soru 1- “Zaten sizler yakma ve harap etme konusunda büyük bir söhrete sahipsiniz. Sunu biliniz ki dehset ve insafsizca sömürü ile san ve seref kazanilamaz.”bu söz kime aittir?
Yanit 1- Kürt Teali Cemiyeti baskani Seyit Abdulkadir.

Soru 2- 1750-1779 yillarinda irani yöneten kürt hükümdari kimdir?
Yanit 2- Kerimxan ZEND dir.

Soru 3- Abdulhamit tarafindan tamami Kürtlerden olusturulan alaylarin adi nedir?
Yanit 3- HAMÎDÎYE ALAYLARÎ

Soru 4- Toplami 36 olan Hamidiye alaylarinin liderleri kimlerdi ?
Yanit 4- Ibrahim Begê Milli ve Huseynê Korê Heyderi idiler.

Soru 5- Kürt hükümdari $erefxanê Bedlisi tarafindan 1597 de yazilan kürt tarih kitabinin adi nedir ?
Yanit 5- $EREFNAME dir.

Soru 6- Asli farsca olan $EREFNAME 1971 de kim tarafindan Türkçeye çevrildi ?
Yanit 6- M.Emin BOZARSLAN tarafindan çevrildi.

Soru 7- Aslen Rus olup, Kürtçe’yi öğrendi. Kürtler gibi giyindi, Kafkasya’ya gidip dag tas demeden Kürt asiretlerini dolasip yasamlarini belgeledi.Yasamini Kürtlere adadi.Kimdir bu bilim kadini?
Yanit 7- Tatyana Feodovna dir.

Soru 8- “Türklerle Kürtler aynı okulda okumalidir. Bu Kürtleri Türklestirmek için etkili olacaktir.” Bu söz hangi tc cumhurbaskanina aittir?
Yanit 8- 2.C.baskani Îsmet ÎNÖNÜ’ye aittir.
Soru 9- 4 eylül 1925 te Sêx Said ve 52 arkadasi nerde idam edildiler?
yanit 9-Amed (Diyarbekir) Dag kapi da idam edildiler.
Soru 10- Hangi devletin sinirlari içinde Kürtlerin bir kismi “yabanci”statüsünde görülüp hiçbir haklari yok ve kimliksizdirler?
Yanit 10- Suriye’deki Kürtlerdir.


Soru 1- Büyük kürt sairi CÎGERXWÎN ne zaman yasamini yitirdi?
Yanit 1- 22 ekim 1984 te Cigerxwin vefat etti.

Soru 2- 5000 insanın kimyasal gazlarla yokedildiği HALEPÇE katliami ne zaman yapildi ?
Yanit 2- 16 mart 1988 de Halepçe katliami yapildi.

Soru 3- Eylül 1992 de Berlinde ajanlar tarfindan 2 ark.dasi ile birlikte suikastle öldürülen Dr.Sadik $EREFKENDÎ hangi partinin lideriydi?
Yanit 3- İran Kurdistan Demokrat Partisinin g.sekreteriydi $EREFKENDÎ

Soru 4-Kürtleri zorunlu ikamete tabi tutan Takrir-i Sükûn (Mecburi Îskân)Kanunu ne zaman çikarildi?
Yanit 4- Takrir-i Sükûn kanunu 1932 de çikarildi.

Soru 5- Dünyada ilk fizikçi ve kompüterin alt yapisini bulan 1136-1206 yillarinda yasamis Artukyan kürt bilim adami kimdir?
Yanit 5- îsmailê Cezîrî dir.

Soru 6-Aslen Dersimli, Güney Kurdistanda 1971 de $aibeli bir $ekilde öldürülen kürt aydini dr.$ivanin asil adi nedir?
Yanit 6- Sait KIRMIZITOPRAK tir.

Soru 7- 26 temmuz 1943 te Van’nin Özalp ilçesinde tarlada çalisan 33 kürt köylüsünü öldüren Türk generali kimdir?
Yanit 7- General Mustafa MUGLALI dir.

Soru 8- kürdistan bayragi hangi renklerden olusur.
Yanit 8 – sari, kirmizi, yesil, beyaz.

Soru 9- Günümüzde kullanilan Kürdistan bayragi ilk ne zaman ve kimler tarafindan belirlenmis.
Yanit 9- 1920 yilinda Teskilati Ictimaiye Cemiyeti tarafindan belirlenmistir.

Soru 10- yaklasik 2500 yil kadar önce MED imparatorlugu döneminde kullanilan kürt bayraginda hangi renk ve semboller vardir.
Yanit 10 – Beyaz,sari,yesil ve kirmizi renklerden olusur, aslan, günes ve tac resimleri mevcuttur.

Soru 1- Güney Kurdistan’da 20 yasinda pesmergeye katildi.1974 yilinda G.Kurdistanda idam sehpasina Ey Reqip marsini okuyarak gitti.Kimdir bu Kürt kizi?
Yanit 1- Leyla Qasim’dir bu kahraman Kürt kizi

Soru 2- 24 mart 2006 da Kürtler üzerindeki baskiyi protesto için bedenini atese veren Yunanli kizin adi nedir?
Yanit 2- Yunanli kiz ELEFRERÎYA dir.

Soru 3- Newroza kaynaklik eden destanda zalim DEHAK’a karsi çikan Kürt delikanlisinin adi nedir?
Yanit 3- Demirci KAWA dir.

Soru 4- Marasli büyük bir kürt asiretine reislik yapan ve Fransizlara karsi verdigi mücadele ile destanlasan namli kürt kadini kimdir?
Yanit 4- Fatîma Re$ ( Kara Fatma)dir.

Soru 5- Antep Maras ve Urfa da Fransiz isgaline karsi büyük bir mücadele veren Kürt Kahramani kimdir?
Yanit 5- Molla Mehmed (KARAYILAN)dir.

Soru 6- Latin harfleriyle $am’da yazilan ilk Kürtçe gazetenin adi nedir?
Yanit 6- Latin harflriyle yazilan ilk Kürtçe gazete HAWAR dir.

Soru 7-Müslüman bir aşiret reisinin kizi ile Yezidi Kürt genci arasındaki ask iliskisini anlatan Kürt destaninin adi nedir?
Yanit 7- Dewrêsê Ewdî destanidir.

Soru 8 - Kürt yiğitliğinin tipik bir numunesini sunmaktadır.Küçük yasta öksüz kalip,pek çok aci ve sikinti çektikten sonra,bileği bükülmez bir yiğit olarak ortaya çıkan ve destanlasan kahraman kimdir?
Yanit: 8- Siyabendê Silîvî dir.

Soru 9- Kürt coğrafyasının pek çok yerinde yol kesip haraç almanin doğal bir hak olarak telakki edildiğini ve bunun çok sayıdaki kimsenin günlük geçim kaynağı olduğunu gösteren hikayenin kahramani kimdir?
Yanit 9- Filitê Quto dur.

Soru 10-Kazim Öz’ün yönettigi, Rojda ve Orhan’ın geçirdikleri hızlı değişim sürecini ve öğrenci grubunun başından geçen olayları anlatır. Bu filmin adi nedir?
Yanit 10- Bu filmin adi BAHOZ dur.




Soru 1- 1987-2002 yillari arasinda 14 Kürt ilinde uygulanan olagandisi yönetim yasasini adi neydi?
Yanit 1- OHAL(olaganüstü Hal) yasasiydi.

Soru 2- Kürtçe konuştugu için para cezasi, ahirdaki inegi satilarak tahsil edildi. Bu uygulamalar ne zaman yapildi?
Yanit 2- CHP nin tek parti iktidari döneminde İnönü basbakandi.

Soru 3- Ülkemin Yildizlari filmininin yönetmeni D.Kürdistanli, italyada Calabria film festivalinde jüri özel ödülü alan bayan kürt yönetmen kimdir?
Yanit 3- $irin Cihani dir bu yönetmen.

Soru 4- OHAL döneminde karanlık güçlerin toplu öldürdükleri kisileri gömdükleri ve agitlara konu olan NEWALA QASABA hangi ildedir?
Yanit 4- Siirt ili içindedir NEWALA QESABA

Soru 5- Milli Îbrahim Pasa Destani ve Kürt asiretler üzerine Sosyolojik Tetkikler in yazari, sonra da türkçülügün ideologu olan devsirme kürt kimdir?
Yanit 5- Ziya Gökalp’dir bu devsirme

Soru 6- Mustafa Muğlalı, Şark Islahat Planı, Doğu Mitinglerinin Analizi, Göçebe Kürt Aşiretleri, Doğu Anadolu’nun Düzeni, Bilim yöntemi, Kürtlerin mecburi İskanı, Güneş dil teorisi, Halk fıkrasının Tüzüğü, Kendini Keşfeden Ulus; Zihnimizdeki Karakolların Yıkılması,, Kürt Aydını Üzerine Düşünceler gibi bilimsel azilarlar yazan bilim adami ykimdir?
Yanit 6- Ismail Besikçi’dir.

Soru 7- Sürgün sonucu Kürtlerin yogun olarak bulunduklari içanadoludaki bölgeler hangileridir?
Yanit 7- Haymana, Kulu, Cihanbeyli, Sereflikoçhisar, Kirsehir, Çorum, Havza, Polatli vb.

Soru 8- Kürt Edebiyatının gazel ekolunu temsil eden kimdir?
Yanit 8- Melayê Ciziridir.

Soru 9- Kürtlerin Afrika vahşilerinden-yamyamlardan farkı yoktur.bu adamalr çiğ et yer ve bulgura katar..bu sözleri 1930 da yazan Türk gazetesi hangisidir?
Yanit 9- Cumhuriyet gazetesi

Soru 10-kürt milliyetçiliğinin temeli olarak sayılabilecek oluşumun adı nedir?
Yanit 10-Xoybûn örgütüdür.



Soru 1-18 mayıs 1982'de Ferhat Kurtay, Esref Anyık, Necmi Önen ve Mahmut Zengin’nin bedenlerini atese vermelerinin nedeni neydi?
Yanit 1- Diyarbakir zindanindaki baskilari protesto etmek için kendilerini yaktilar.(dörtlerin gecesi)

Soru 2- 21 mart 1990´da newroz´un yasaklanmasını prostesto etmek için" Diyarbakir surlarında bedenini ateşe veren Kürt kizinin adi nedir?
Yanit 2- Zekiye Alkan’dir.

Soru 3- 21 mart 1992´de izmir kadifekale´de kendisini yakarak protesto eden Kürt kizi hangisiydi?
Yanit 3- Rah$an Demirel’di

Soru 4- Akdemik dilin KÜRTçe olarak kullanıldığı ilk üniversite 1968 yılında kurulmutur.Bu üniversitenin adi nedir?
Yanit 4- Süleymaniye Üniversitesi’dir.

Soru 5- İlk KÜRTçe mizah deregisi 1955'te yayın hayatına Ankara'da başlamıştır.Bu derginin adi nedir?
Yanit 5- Bu dergi HENEK tir.

Soru 6- Iç Anadolu Kürtlerinin 10 yildan fazladir çikardiklari derginin adi nedir?
Yanit 6- Anatoliya Navin Kürtlerinin sesi olan dergi BIRNEBUN dur.

Soru 7- Kürtlerin aslen Türk olduğunu ileri süren , ilk baskısı 1948’de yapılan Doğu İlleri ve Varto Tarihi isimli kitabının yazari kimdir?
Yanit 7- Mehmet $erif Firat isimli bir Kürt devsirmedir.

Soru 8- Kendisi 12 yasinda iken Kiziltepe de 13 kursunla karanlik güçler tarafindan katledilen Kürt çocugunun adi nedir?
Yanit 8- Ugur KAYMAZ

Soru 9- Nobel edebiyati sahibi İngiliz oyun yazari Kürt dostu Bir Tek Daha", "Dağ Dili", "Oda", "Dogum Günü Partisi", "Kapici", "Aldatma", "Gitgel Dolap", "Issiz Topraklar eserleri sahibi ve 2008 de öldü.Kimdir?
Yanit 9- Herold Pinter dir.

Soru 10- Afganistanda yasayan Kürtlere ne deniyor?
Yanit 10-Brahoyiler , Afganistanda Belucistan bölgesinde yasayan Kürtlerdir.



Soru 1 - 14 Temmuz 1982’de Diyarbakir zindaninda ölüm orucu direnisi sonucunda ölümsüzlesen Kürt gençleri kimlerdi?
Yanit 1-Hayri Durmus, Kemal Pir, Ali Çiçek, ile Akif Yilmaz’di. Saygi ile aniyoruz.

Soru 2- 13 Temmuz 1989 günü Avusturya’nin başkenti Viyana’da iranli ’diplomat’larla yaptigi ’baris görüsmeleri’nde haince bir saldiriya kurban giden iran Kürdistan Demokrat Partisi baskani kimdi?
Yanit 2-Dr. Abdurrahman Qasımlo’ydu, Katledilisinin 20. yılında saygıyla anıyoruz.

Soru 3 - 2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas'ta Pir Sultan Abdal $enlikleri sırasında otelin yakilması sonucu 33 yazar, ozan ve aydinin ve iki otel çalisaninin yanarak hayatlarini kaybettigi otelin adi nedir?.
Yanit 3 – Madimak Oteli. Ölenleri saygi ile aniyoruz.

Soru 4 -.1847 de Yezidi, Hristiyan, Nesturî ve Yakubî Kürtlerden olusan birçok tutsak, kadin ve çocuklarla birlikte Diyarbekir, Musul ve Bagdat pazarlarinda köle olarak satildi..Bu olay hangi padisah döneminde oldu?
Yanit 4- Abdülmecit padisah ve sadrazam Mustafa Resit pasa döneminde.

Soru 5- 11 Aralik 1972 de DDKO (Devrimci Dogu Ocaklari) davasinda yargilanip 1432 yil ceza alan Kürt aydinlari kimlerdi? (66 kisiydiler)
Yanit 5- Musa Anter, Mehdi Zana, Mümtaz Kotan, ibrahim Güçlü, Sait Kirmizitoprak, Mehmet Emin Bozarslan, Tarık Ziya Ekinci, Naci Kutlay ve Kemal Burkay gibi tanınmıs Kürt aydınları da bulunmaktaydı.

Soru 6- Çaldiran Savasi Kürt tarihi açısından önemli bir noktadir.Kurdistan ikiye bölündü. 1639′da Osmanlı ile iran arasındaki sınırı çizen antlasma hangisidir?
Yanit 6- Kasri Sirin antlasmasidir.

Soru 7- 27 Temmuz 1912 –ilk yasal Kürt Talebe Cemiyetî, İstanbul'da kuruldu. Adi nedir?
Yanit 7- Hêvî örgütüdür.

Soru 8- Temmuz 1920 de TC ye karsi ilk milli karekterli Kürt isyani Alisan , Alisêr ve Baytar Nuri tarafindan baslatildi.Bu isyan hangisidir?
Yanit 8- Koçgiri halk ayaklanmasidir.

Soru 9- 1956 - Komela Rewsenbîrî û Hevkarî adlı Kürt örgütü nerede kuruldu?
Yanit 9- Halepçe’ de kuruldu.

Soru 10- 23 Nisan 1924 te Bakanlar Kurulu ve TBMM’nin karariyla Kürt aydinlari sürgüne gönderildiler. Bunlar kaç kisiydiler?
Yanit 10- Cakacı Hamdi Pasa , Xelîl Rehmî Bedirxanî , Süleymaniyeli Kürt Hakki, Mustafa Yamulki Pasa, Mevlanzade Rifat, Kaymakam Fettah, Ali İlmi, Mesut, Revanduzlu Zeynelabidin olmak üzere 150 kisiydiler.

yorum | | Devamı...

Dünyanın iklimi değişmedikçe, hiçbir kanun aklın adalet değirmeninde öğütülecek kadar; temiz, vicdani ve ahlaki değildir. Ozan Deniz Sarıtop

10 Ocak 2015 Cumartesi

Dünyanın iklimi değişmedikçe, hiçbir  kanun aklın  adalet değirmeninde öğütülecek kadar; temiz, vicdani ve ahlaki değildir.  Ozan Deniz Sarıtop

yorum | | Devamı...

Umut; bazen zamanı geri saran içimizdeki çocuğa, uzun bir yolculuk etmektir.

8 Aralık 2014 Pazartesi

Umut; bazen zamanı geri saran içimizdeki çocuğa, uzun bir yolculuk etmektir.  Ozan Deniz Sarıtop

yorum | | Devamı...

Klasik Kürt Edebiyatı

23 Temmuz 2013 Salı

Klasik Kürt Edebiyatı
Fehim Işık
Hala bile Kürtlerin varlığı ya da Kürt dili üzerine konuşulduğunda, birileri kalkıp “Hani Kürtlerin dili? Hani edebiyatları, tarihleri?” diyebiliyor. Kuşkusuz bu yazının amacı, Kürtlerin varlığını, dilini ve edebiyatını birilerine ispat etmek değil. Üstelik bu gerekli de değil. Zaten bunların neredeyse tümü akademik bir bakış açısına da sahip değiller. Konuyu araştırmadan, tamamen siyasal bir gözle değerlendiriyorlar. Eğer tarihin yorumlanmasında, edebiyat araştırmalarında, dilbiliminde bilimsel kıstaslar esas alınırsa görülür ki Kürtlerin de en az diğer halklar kadar köklü bir edebiyat geçmişi ve bir o kadar da edebi eserleri, klasik yazarları vardır.
Bir diğer belirtilmesi gereken konu da şu. Her ne kadar Kürt olmayan birilerinin bilim dışı bakış açılarını eleştiriyorsak bile şunu da reddetmiyoruz. Evet, ağırlıkla son yüzyılda olmak üzere Kürtler üzerine yapılan araştırmaların neredeyse tümünün öncüsü, yürütücüsü yabancılar. Kürt dilini ilk araştıran, elyazmalarını bulan, tarihsel ve edebi belgeleri ilk yayımlayan Alexander Jaba, Albert Socin, Bazil Nikitin, M. B. Rudenko ve Minorski gibi bilim adamları, akademisyenler, araştırmacılar... Elbet unutmamak gerekir ki son yüzyılın dünyadaki en mağdur halkı da Kürtler. Bu nedenledir ki Kürtleri bizzat kendileri değil, daha çok başkaları araştırmış. Bu, Kürt araştırmacı ve akademisyenlerin olmadığı, hiçbir şey yapmadıkları anlamına gelmiyor. Kürtler arasında da birçok değerli çalışmaya imza atmış Mehmet Emin Bozarslan, Ekrem Mayî, Malmisanij, Mehmet Bayrak gibi değerli araştırmacılar var.
Dilin klasik edebiyat üzerindeki etkileri
Bilindiği gibi klasik edebiyat, edebiyatın üreticisi halkın konuştuğu dil ile yakından ilintilidir. Edebiyat, dil ile korunur, gelişir. Kürt edebiyatı da bu bakış açısından farklı değerlendirilemez.
Bugün daha net biliyoruz ki klasik Kürt edebiyatının kökeni günümüzden en az bin yıl öncesine uzanıyor. Konuyla ilgili farklı değerlendirmeler olsa bile, klasik Kürt eserlerinin dili bugün bile büyük çoğunlukla anlaşılır durumda.
Klasik edebiyat eserlerindeki dilin anlaşılır olmasını bazı araştırmacılar dilin durağanlığına ve bu nedenle gelişim periyodunun giderek gerilemesine bağlıyor. Kanımca bu tek başına açıklayıcı değil. Kürtler bugün bile klasik eserlerinin önemli çoğunluğunu anlayabiliyorlar ise bu daha çok onların binlerce yıldır aynı topraklar üzerinde yerleşik olmalarından kaynaklanıyor. Şurası da bir gerçek ki nedeni ne olursa olsun bugün bile klasik Kürt dilinin anlaşılır olması ve giderek modern Kürt yazarlarının klasik eserlerin dilini kendi ürünlerine taşıması, Kürtlere dil ve edebiyat alanında ciddi olanaklar yaratmıştır.
Klasik edebiyatın kökeni
Kürt klasik edebiyatının kökeni, Kürtçe yazılı ilk eser üzerine araştırmacılar arasında farklı bakış açıları var. Bölgede çalışmalar yapan Erzurum Konsolosu Alexander Jaba’ya göre klasik Kürt edebiyatının ilk yazarı şair Elî Herîrî’dir. Jaba’nın dediklerinden farklı olarak Baba Tahîrê Hemedanî’yi ilk klasik yazar olarak kabul edenler var. Kürt araştırmacı Enver Mayî ise Îbn Xelîkan’ın ilk klasik Kürt yazarı olduğunu yazar.
Günümüzde araştırmacıların elinde Îbn Xelîkan’a ait yazılı bir Kürtçe eser yok. Öte yandan Îbn Xelîkan ile Baba Tahîrê Hemedanî, aynı dönemde yaşamış Kürtler. Minorski’nin ebced hesabına göre Baba Tahîr 938 ile 1010 yılları arasında, Îbn Xelîkan ise doğum tarihi bilinmemekle birlikte 1020 yılına kadar yaşamış. Elî Herîrî, her iki Kürt klasik yazarından daha sonraki yıllarda, 1010 ile 1078 yılları arasında yaşayan ve eserlerinin bir kısmı günümüze kadar ulaşmış bir Kürt şairi. Baba Tahîr’in de Hz. Muhammed’i metheden Gorî lehçesi ile yazılmış şiirlerinden bir kısmı günümüze kadar ulaşmayı başarabilmiş.
Baba Tahîrê Uryan olarak da bilinen Baba Tahirê Hemedanî, adından da anlaşıldığı gibi İran Kürdistanı bölgesinin Hemedan kentinden. İslam Ansiklopedisinde yer alan anlatıma göre Baba Tahîr, “uryan” lakabını bu kentteki Hemedan medresesinde alıyor. “Veli” mertebesine ulaşmak için soğuk bir günün gecesinde çıplak olarak suya giren Baba Tahîr, sabah kalktığında “akşam yatarken yarım Kürt’tüm. / Sabah uyandım Arap’ım.” anlamına gelen dizeleri ile ancak dönemin egemen dili ile “veli” olunabileceğini de anlatıyor. Bilindiği gibi “uryan” Arapça bir sözcük olup “çıplak” anlamında kullanılıyor. Öte yandan gırtlak ağırlıklı konuşan halkların böğürürken”, “ure ur” biçiminde sesler çıkardığını ve Baba Tahîr’in sürekli Allah’a yakardığı, yakarışlarını “böğürerek” yaptığı için de “uryan” lakabını aldığını belirten araştırmacılar var. Hangisi olursa olsun, kesin olan şu: Baba Tahîr şiirinde ifade ettiği gibi Kürt ve bir kısım eserini, özellikle de Peygamber’e methiyelerini, Prokürtçe denilen Gorî lehçesi ile kaleme almış.
Elî Herîri, Şemdinli ilçesine bağlı Herîr köyünde dünyaya gelmiş. Kürtçe kaleme alınan bir divanının olduğu biliniyor. Ancak bu divanın tümü araştırmacıların elinde mevcut değil. İlk kez  1887 yılında Albert Socin, Herîrî’nin bir şiirine eserinde yer vermiş. Sadiq Bahadîn ise 1980 yılında yayınladığı “Hozanêt Kurd / Kürt Şairleri” adlı eserinde Herîrî’ye ait bir divandan söz ederek bu divandaki birkaç şiire kitabında yer vermiş. Ayrıca M. B. Rudenko’dan da biliyoruz ki Elî Herîrî’nin el yazmalarından bir kısmı Şaltikov-Şedrin’de Lenîngrad Kütüphanesindedir.
Kürt klasik yazarları
Alexander Jaba kitabında 8 Kürt şairinden söz ediyor. Jaba’nın sözünü ettiği şairler şunlar: Elî Herîrî (1010-1078), Melayê Cizîrî (12. veya 15-16. yüzyıl), Feqiyê Teyran (1307-1375 ya da 1590-1660), Melayê Batê (1417-1491), Ehmedê Xanî (1650-1706), Îsmaîlê Bazîdî (1654-1709), Şeref Xanê Hekarî (1682-1748), Murad Xanê Bazîdî (1736-1778).
Jaba’nın yanı sıra Kürt dilinin miri Celadet Bedirxan da, 1930’lı yıllarda Latin alfabesi ile yayınlanan ilk Kürt dergisi Hawar’ın 33. sayısında, Herekol Azîzan mahlası ile kaleme aldığı yazısında Soranca ve Kurmanca yazan Kürt klasik yazarlarından söz ediyor. Celadet Bedirxan, bu yazarların yaşam öykülerine ve eserlerine de bu yazısında kısaca yer veriyor. Celadet Bedirxan’ın makalesinde adları verilen Kürt klasik yazarları arasında eserlerini Soranca lehçesinde kaleme alan Nalî, Hecî Qadirê Koyî, Şêx Riza Telebanî ile eserlerini Kürtçe’nin Kurmanci lehçesinde kaleme alan Axayê Bidarî, Siyahpûş, Axayok, Mewlana Xalid, Mele Yehyayê Mizûrî, Mele Xelîlê Sêrtî, Şêx Ebdilqadirê Geylanî, Hecî Fetahê Hezroyî, Şêx Mihemedê Hedî, Şêx Evdirehmanê Taxê, Şêx Nureddînê Birîfkî, Şêx Evdirehmanê Axtepî, Mela Unisê Erqetînî ve Melayê Erwasê var.
Mele Xelîlê Sêrtî Nehcel Enam adlı eserin yazarıdır. Şêx Evdirehmanê Axtepî’nin ikisi Kürtçe, ikisi Arapça dört divanı vardır. Şêx Evdirehmanê Axtepî Dîwana Rûhî ve Rewdneîm adlı Kürtçe eserlerin yanı sıra “Kîtabû Keşfîz’zelam” ve “Kîtab-ûl Ebrîz” adlı kitapları kaleme alırken, Celadet Bedirxan’ın belirttiğine göre Mele Unisê Erqetinî Kürtçe gramer kitabı, Melayê Erwasê ise bir Kürtçe tıp kitabı yazmış.
Klasik Kürt yazarları arasında Goranice eserler yazanlar da var. Ehmedê Textî, Şêx Mistefayê Beseranî (1641-1702), Xanay Qubadî (1700-1759), Feqî Qadirî Hemewend, Mewlana Xalid (1777-1826) ile Mahzûnî Kürtçe’nin Goranî lehçesinde kitap yazan klasik edebiyatçılar...  Xanay Qubadî’nin Şîrîn û Xusrew kitabı ile Mewlana Xalid’in Kürtçe divanı, 20. yüzyılın başlarında, İstanbul’da da dönemin aydın ve yazarları tarafından basılmış
Selîm Silêman (16-17. Yüzyıl), Leyl û Mecnûn adlı manzum eseri kaleme alan klasik Kürt edebiyatçısıdır. Xaris Bêdlîsî (1758), Pertew Begê Hekari ve Alî Teremoxî de Kürtçe kaleme aldıkları eserlerle Kürt kütüphanesini zenginleştiren klasik yazarlar arasında saygın yerlerini almışlar.
Elbet klasik Kürt yazarları arasında sadece erkekler yer almıyor. Daha 47 yaşında iken yaşamını yitiren ve Mestûre Xanim adı ile bilinen Mah Şeref Erdelanî (1800-1847) ile Sirre Xanima Amedî (1814-1865) ve Mîhrîbana Berwarî (1814-1865) de Kürtçe eserleri günümüze ulaşan ilk Kürt kadın yazarlarıdır.
Kaynakça
1. Antolojiya Helbestvanên Kurd, Derleyen A. Bali, Pelê Sor Yayınları, İstanbul, 1992.
2. Geçmişten Bugüne Kürtler ve Kürdistan, Kemal Burkay, Deng Yayınları, İstanbul, 1992.
3. Hayat Hikayem, Cegerxwîn, Evrensel Yayınları, İstanbul, 2003.
4. Mem û Zîn, Ehmedê Xani, çeviren M. Emîn Bozarslan, Deng Yayınları, İstanbul, 1996.
5. Rewdneim, Şêx Evdirehmanê Axtepî, Yayına Hazırlayan: Zeynel Abidîn Zinar, Stockholm, 1991.
6. Tarîxa Edebyata Kurdî, Prof. Qanatê Kurdo, Öz-Ge Yayınları, Ankara, 1992

yorum | | Devamı...